Tak długo, jak latasz jako uczeń-pilot, możesz wykonywać loty szkolne tylko w jednym aeroklubie. Jego zmiana wiąże się z koniecznością wyrobienia dokumentów i oficjalnego przeniesienia szkolenia do innego miejsca.
Z tego powodu warto świadomie wybrać ośrodek szkolenia, w którym rozpoczniesz swoją przygodę z lotnictwem. Przygotowaliśmy kompleksowy poradnik, który pomoże ci w podjęciu dobrej decyzji.
Co warto wiedzieć o aeroklubie?
W Polsce znajduje się kilkadziesiąt ośrodków, w których możesz rozpocząć praktyczne szkolenie szybowcowe. W zasadzie przy każdym większym mieście możesz znaleźć lotnisko.
Zanim podejmiesz decyzję o tym, gdzie się szkolić, dowiedz się kilku rzeczy o miejscu, które bierzesz pod uwagę. W tym celu przejrzyj stronę internetową aeroklubu albo zadzwoń lub napisz do ośrodka. Poniżej przygotowaliśmy pytania, na które dobrze znać odpowiedź.
Czy aeroklub oferuje loty zapoznawcze?
Jeśli chcesz wypróbować lot szybowcem przed podjęciem decyzji o rozpoczęciu szkolenia, dopytaj o możliwość zapisania się na lot zapoznawczy.
O tym, jak wygląda lot zapoznawczy, przygotowaliśmy oddzielny wpis.
Czy szkolenie jest skoszarowane, czy w czasie wolnym?
Dowiedz się, w jakim trybie możesz zrobić szkolenie w danym aeroklubie. Ośrodek może oferować kilkutygodniowe szkolenie z zakwaterowaniem lub dojazdy na loty w czasie wolnym.
Kiedy rozpocznie się szkolenie?
Szkolenie szybowcowe zwykle odbywa się w turnusach. Dowiedz się, kiedy zaczyna się następny turnus, do kiedy potrwa i co, jeśli nie będziesz w stanie uczestniczyć ze swoją grupą we wszystkich dniach.
W jakich godzinach się odbywa?
Szkolenie praktyczne zwykle zaczyna się bladym świtem — loty trwają już od wschodu słońca. W długie letnie dni oznacza to start czynności lotniczych jeszcze przed 4:00, a koniec około 9:00 rano.
Nie każdemu jednak pasują takie godziny, kiedy każda komórka organizmu krzyczy, że chce wrócić do łóżka. W niektórych aeroklubach możesz wybrać szkolenie w późniejszych godzinach.
Jakie są warunki noclegowe?
Jeśli planujesz dłuższy pobyt na lotnisku, sprawdź, czy możesz tam przenocować i zjeść. Na wielu lotniskach są aeroklubowe hotele, stołówki oraz pola namiotowe.
Może się też okazać, że szkolenie praktyczne wymaga wykupienia miejsca w hotelu, ponieważ prowadzone jest w formie skoszarowanej. To dodatkowe koszty.
Ile godzin obejmuje szkolenie i jak długo zajmuje przeciętnie jego ukończenie?
Program szkolenia praktycznego różni się w zależności od ośrodka. Niektóre aerokluby oferują więcej godzin nalotu z instruktorem, nalotu samodzielnego lub dodatkowe elementy szkolenia, np. naukę celności lądowania.
Warto dowiedzieć się też, jak długo w danym aeroklubie przeciętnie zajmuje kursantom ukończenie szkolenia praktycznego. Dzięki temu lepiej przygotujesz się na to, ile zajmie ci zdobycie licencji.
Na jakie metody startu możesz się wyszkolić?
Różne ośrodki szkolenia oferują różne metody startu — za samolotem, wyciągarką, samochodem lub starty grawitacyjne. Od metody startu zależy cena szkolenia, wielkość grupy kursantów i szybkość wykonania lotów.
Starty za wyciągarką są tańsze i krótsze niż za samolotem, ale wymagają większej grupy kursantów. Uprawnienia na starty za samolotem są też niezbędne, jeśli zamierzasz startować w zawodach.
Ile jest dwumiejscowych szybowców szkoleniowych?
Jeżeli w danym aeroklubie jest tylko jeden taki szybowiec, to jakiekolwiek uszkodzenie go (nawet z pozoru błahe) może wstrzymać i wydłużyć szkolenie.
Ile jest samolotów holujących?
Jeśli szkolisz się za samolotem, a w aeroklubie jest tylko jedna holówka, jej awaria również może wstrzymać lub wydłużyć szkolenie. Czasem grupa szkoleniowa musi też dzielić się wyciągarką lub holówką z innymi szybownikami z licencją, przez co trzeba dłużej czekać na swoją kolej.
Co dokładnie obejmuje cena szkolenia?
Cena podana na stronie aeroklubu bardzo często obejmuje samo szkolenie podstawowe, czyli tzw. podstawówkę. A to dopiero pierwszy etap – do egzaminu praktycznego potrzebujesz jeszcze celności lądowania, termiki instruktorskiej, termiki samodzielnej i przelotu nawigacyjnego. Jeśli tego nie sprawdzisz, możesz wpakować się w spore dopłaty zaraz po zakończeniu podstawówki.
Dopytaj wprost, które etapy są w cenie, ile lotów mieści się w pakiecie, ile kosztuje każdy lot ponad limit i co się dzieje, jeśli zrobisz dłuższą przerwę w lataniu. Najlepiej poproś o rozpiskę etapami, na piśmie.
O tym, jak wygląda szkolenie praktyczne i z jakich etapów się składa, przygotowaliśmy oddzielny artykuł.
Specyfika latania w różnych miejscach
Aerokluby zdecydowanie różnią się tym, jak, kiedy i na czym można latać na ich terenie. Niektóre działają sezonowo, inne cały rok. Nie ma miejsc obiektywnie lepszych lub gorszych — są po prostu różne.
Aerokluby obok dużych miast
Zaletą aeroklubów położonych obok dużych miast jest to, że jeśli mieszkasz w danym mieście, dojazd będzie łatwy i szybki. Zwykle są też dobrze wyposażone sprzętowo. Kiedy członków klubu jest dużo, łatwiej zainwestować w remont hangaru czy nową holówkę.
Mają jednak kilka wad. Często w takich aeroklubach jest wielu chętnych na jeden szybowiec. Czekanie na zwolnienie się sprzętu może wydłużyć szkolenie.
Znajdują się też blisko lotnisk komunikacyjnych i stref powietrznych, przez co często nie możesz z nich polecieć w każdym kierunku o każdej porze. To minus dla osób zainteresowanych długimi przelotami. Mówi się, że najlepsze kominy termiczne są zawsze tam, gdzie wlatywać nie wolno.
Aerokluby obok małych miast
Po drugiej stronie są aerokluby położone w mniejszych, ale niekoniecznie małych miejscowościach. Tam bardzo często kwitnie latanie przelotowe, a dni z dobrą pogodą przyciągają miłośników szybownictwa z całej Polski.
Wyjazd do takiego klubu to jednak często kilka godzin jazdy samochodem w jedną stronę. Jeśli mieszkasz w mieście i marzysz głównie o krótkich lotach po pracy, możesz nie docenić pełnej wolności, jaką oferują tego typu miejsca.
Aerokluby nizinne
Zdecydowana większość klubów w Polsce to aerokluby nizinne. Latanie w nich jest sezonowe, ponieważ wykorzystuje termikę, która wymaga dużej ilości promieni słonecznych. Najczęściej pogoda pozwala na loty termiczne od marca do września, i tak też wygląda cykl życia większości miejsc.
Aerokluby nizinne pracują sezonowo. Budzą się do życia wiosną i kończą sezon jesienią. Zimą nie ma latania — kluby przygotowują się do kolejnego roku i wykonują niezbędne prace serwisowe.
Aerokluby górskie
Nieco inna specyfika jest w klubach położonych w górach. Aerokluby górskie pozwalają latać przez cały rok, ponieważ wykorzystują górskie fenomeny pogodowe — żagiel i falę. Dzięki temu nie trzeba zamykać sezonu na latanie, gdy kończy się słońce.
Dzięki temu, że szybowce nie mają silników, w przeciwieństwie do samolotów mogą legalnie wlatywać nad tereny Tatrzańskiego Parku Narodowego. Takie loty w ośnieżonych górskich terenach są piękne, ale też ekstremalne z uwagi na bardzo niską temperaturę.
Aerokluby duże i z dużą sekcją szybowcową
Jeden klub zwykle zajmuje się różnymi rodzajami lotnictwa — latają w nim piloci różnych statków powietrznych. Niektóre aerokluby mają prężne sekcje samolotowe, inne spadochronowe. Te z dużą sekcją szybowcową mają to do siebie, że latanie w nich jest bardziej zorganizowane, ponieważ mają większą liczbę instruktorów i doświadczenie w obsłudze wielu szybowników naraz.
Jeśli liczysz na sprawne szkolenie, będzie to duża zaleta. Z drugiej strony, ciężej jest tam o indywidualne podejście do nowego członka. To niekoniecznie wada, ponieważ szkoląc się w takim miejscu, wchodzisz od razu w tryby sprawnie działającej maszyny.
Aerokluby małe i z małą sekcją szybowcową
Mniejsze miejsca z kolei często oferują bardziej kameralną, koleżeńską atmosferę, gdzie niemal każdy zna się z każdym. W takich aeroklubach szybko możesz mieć realny wpływ na to, jak wygląda działalność sekcji szybowcowej.
Niektóre kluby mogą też słynąć z innych form lotnictwa (np. skoków spadochronowych). W takich przypadkach sekcja szybowcowa jest niejako dodatkiem i może się okazać, że cały plan dnia lotnego ułożony jest pod innych lotników.
Jeśli to samolot wynoszący skoczków w powietrze ma priorytet, szybownicy będą musieli się do niego dostosować lub czekać na starcie. To niekoniecznie duży problem, ale warto dowiedzieć się, która sekcja lotnicza działa najprężniej w danym aeroklubie.
Charakterystyczne aerokluby w Polsce
Gdy już uzyskasz licencję SPL, możesz latać w dowolnym miejscu — przepisy nie wiążą cię w żaden sposób z macierzystym ośrodkiem. Zanim ktoś w nowym klubie pozwoli ci wynająć sprzęt i nim latać, najprawdopodobniej czeka cię lot sprawdzający, który potwierdzi, że jesteś godnym zaufania pilotem.
Turystyka szybowcowa to również popularna forma aktywności — górskie aerokluby oferują nieznaną na nizinach możliwość latania zimą na fali i żaglu, natomiast nizinne ośrodki rozkwitają wiosną i latem, korzystając z termiki i łatwości latania.
Po uzyskaniu licencji pojawi się przed tobą możliwość rozwijania swojego doświadczenia i zdobywania nowych uprawnień.
Latanie przelotowe (na długie trasy)
Jeżeli interesuje cię latanie przelotowe, najintensywniej uprawia się je w Aeroklubie Nadwiślańskim (Grudziądz), Aeroklubie Leszczyńskim (Leszno), Aeroklubie Ostrowskim (Ostrów) i Leszczyńskim Ośrodku Lotniczym (Leszno).
Tam też łatwo spotkać doświadczonych kolegów i wyjadaczy zawodów szybowcowych, którzy z chęcią wprowadzą cię w świat pokonywania setek kilometrów bez silnika.
Latanie górskie
Jeżeli chcesz nauczyć się latania w górach, sprawdź Aeroklub Bielsko-Bialski, Aeroklub Żar lub Aeroklub Nowy Targ.
Te miejsca rozkwitają zimą, a piloci z całej Polski przyjeżdżają tam, by polatać na wysokościach niedostępnych na nizinach.
Starty grawitacyjne
Lądowisko Bezmiechowa w Bieszczadach jesienią oferuje ciekawą możliwość startu grawitacyjnego i lotów na żaglu. Start grawitacyjny polega na staczaniu szybowca ze specjalnie przygotowanej pochylni. Maszyna rozpędza się, a gdy nabierze już wystarczającej prędkości, wzbija się w powietrze niczym skoczek narciarski po wyjściu z progu.
Autohole
Inną ciekawą metodą startu, która zdobywa coraz większą popularność, jest autohol, czyli start za samochodem. Z perspektywy pilota przypomina on łagodny start za wyciągarką, a miejsca, które oferują taką zabawę to między innymi Aeroklub Ostrowski, Aeroklub Ziemi Pilskiej (Piła), Lotnisko Borsk (położone w kaszubskich lasach).
Akrobacja szybowcowa
Jeżeli kusi cię akrobacja i zdobywanie uprawnień do kręcenia coraz bardziej szalonych figur w powietrzu, sprawdź Aeroklub Pomorski (Toruń) lub Aeroklub Częstochowski.
Latają tam doświadczeni piloci akrobacyjni, którzy chętnie nauczą cię, jak to jest doświadczać przeciążeń znanych głównie pilotom myśliwców.
Loty chmurowe (w środku chmur)
W środku chmury nic nie widać i łatwo utracić orientację przestrzenną. To dlatego standardowo szybownicy nie mogą w nie wlatywać. Z tego względu wyjątkowym rodzynkiem na mapie Polski jest Aeroklub Opolski.
Możesz w nim zdobyć rzadkie uprawnienia do wykonywania lotów chmurowych. Tam na szybowcach ze specjalnym wyposażeniem do takich lotów możesz bezpiecznie zdobywać wysokość wewnątrz chmur termicznych.
Co dalej?
Jeśli wiesz już, który aeroklub może być dla ciebie, zajrzyj do pozostałych artykułów z tej serii. Przygotowaliśmy ją specjalnie z myślą o tym, aby pomóc ci postawić swoje pierwsze kroki w lotnictwie.

Seria: Poradniki dla początkujących pilotów szybowcowych
- Co warto wiedzieć na start o szybowcach?
- Jak wygląda lot zapoznawczy szybowcem?
- Jakie są wymagania, by zostać pilotem szybowca?
- Jak zdobyć Licencję Pilota Szybowcowego (SPL)?
- Jak wygląda szkolenie teoretyczne SPL?
- Jak wygląda szkolenie praktyczne SPL?
- Jak wyglądają egzaminy do licencji SPL?
- Jak wybrać dobry ośrodek szybowcowy?
- Ile kosztuje szkolenie do SPL i latanie na szybowcach?





